Twee vragen: mag het, en is het veilig?
| Vraag | Waar het staat | Wat je nodig hebt |
|---|---|---|
| Mag het gebruik op deze plek? | Omgevingsplan van de gemeente | Past het niet: een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA), of een wijziging van het omgevingsplan |
| Voldoet het gebouw? | Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) | Een gebouw dat voldoet aan de regels voor de nieuwe gebruiksfunctie; bij verbouw vaak ook een vergunning voor een technische bouwactiviteit |
| Mag je het zo verhuren? | Huisvestings- en verhuurverordening van de gemeente | Soms een omzettings-, woningvormings- of verhuurvergunning |
| Is het brandveilig in gebruik? | Bbl, gebruiksmelding | Een gebruiksmelding bij de gemeente, minstens vier weken voor ingebruikname |
Welke vergunning je precies nodig hebt, zie je met de vergunningcheck in het Omgevingsloket. Bij twijfel: bel de gemeente voordat je investeert.
Het omgevingsplan en een tijdelijke vergunning
Sinds de Omgevingswet (1 januari 2024) staat in het omgevingsplan welk gebruik op een plek mag. Staat er ‘kantoor’ of ‘bedrijf’, dan past wonen of logies meestal niet. De gemeente kan dan met een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit van het plan afwijken.
- Tijdelijk kan. Een BOPA kan ook tijdelijk worden verleend. Volgens IPLO geldt daarvoor geen wettelijke maximumtermijn; de gemeente bepaalt de termijn.
- Tijdelijk bouwen: maximaal 15 jaar. Voor een tijdelijke omgevingsvergunning voor een technische bouwactiviteit geldt een maximum van 15 jaar (IPLO, artikel 10.23 Omgevingsbesluit).
- Lichtere toets. Bij een tijdelijke activiteit kan de beoordeling soepeler zijn, met minder motivering en onderzoek dan bij een permanente afwijking (IPLO).
- Gemeentelijk beleid. Veel gemeenten hebben beleid voor huisvesting van arbeidsmigranten met eisen aan locatie, aantallen en beheer. Hollands Kroon sluit bijvoorbeeld short stay in woningen en woongebieden uit.
Bron: IPLO, ‘BOPA tijdelijk mogelijk’. Een tijdelijke vergunning loopt af: houd er in je rekensom rekening mee dat het gebruik daarna moet stoppen, tenzij de gemeente het omgevingsplan aanpast.
Bouwkundige eisen: het Bbl
Verandert de gebruiksfunctie, bijvoorbeeld van kantoor naar woon- of logiesfunctie, dan gelden voor de nieuwe functie meestal de regels voor bestaande bouw. Die gelden alleen voor de delen van het gebouw waar de wijziging over gaat (IPLO, ‘Functiewijziging in het Bbl’).
- Ondergrens bestaande bouw. Het niveau voor bestaande bouw is de ondergrens; bij verbouw geldt vaak het rechtens verkregen niveau, met nieuwbouw als bovengrens.
- Nieuwe onderdelen. Voor nieuwe wanden of kamers is er geen rechtens verkregen niveau; daar is bestaande bouw de ondergrens.
- Niet lager dan het was. Bij verbouw mag de kwaliteit niet lager worden dan die was (artikel 5.5 Bbl).
- Brandveiligheid bij wonen. Voor een woonfunctie gelden onder meer eisen aan rookmelders langs vluchtroutes en zelfsluitende deuren.
Laat een adviseur of constructeur per bouwdeel vastleggen welk niveau geldt. Dat is ook wat de gemeente bij de aanvraag wil zien.
Gebruiksmelding en verhuur
Verhuur je per kamer, dan is een gebruiksmelding brandveilig gebruik altijd verplicht. Bij een logiesfunctie hangt het af van het aantal mensen dat er tegelijk verblijft (artikel 6.6 Bbl). De melding doe je minstens vier weken voor ingebruikname bij de gemeente (IPLO, ‘Gebruiksmelding Bbl’).
Daarnaast kan de gemeente een vergunning eisen voor kamerverhuur of voor verhuur aan arbeidsmigranten. Zie vergunning voor kamerverhuur en welke vergunning je nodig hebt.
Zo pak je het aan
- 01
Vooroverleg met de gemeente
Leg het plan voor: hoeveel bedden, voor wie, hoe lang, en met welk beheer. Veel gemeenten hebben een omgevingstafel of intake.
- 02
Laat het gebouw toetsen
Brandveiligheid, vluchtwegen, daglicht, ventilatie en sanitair per kamer. Gebruik de SNF-norm als richtlijn voor ruimte per persoon.
- 03
Vraag de vergunningen aan
Omgevingsvergunning via het Omgevingsloket, eventueel een verhuurvergunning, en daarna de gebruiksmelding.
- 04
Regel keurmerk en beheer
SNF als je aan uitzendbureaus verhuurt, een vast aanspreekpunt en huisregels in een taal die de bewoners begrijpen.
- 05
Meld je aan bij Workbeds
Gratis, via aanmelden als verhuurder. Workbeds start op 11 januari 2027.
Vragen die mensen ook stellen
Mag ik een leeg kantoor ombouwen tot huisvesting voor arbeidsmigranten?
Als de gemeente het toestaat. Past het gebruik niet in het omgevingsplan, dan is een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit nodig, eventueel tijdelijk.
Hoe lang mag tijdelijke huisvesting in een omgebouwd pand?
Voor een tijdelijke afwijking van het omgevingsplan geldt geen wettelijk maximum; de gemeente bepaalt de termijn. Voor een tijdelijke technische bouwactiviteit is het maximum 15 jaar (IPLO).
Moet een omgebouwd pand aan nieuwbouweisen voldoen?
Meestal niet. Bij een functiewijziging is het niveau voor bestaande bouw de ondergrens, en bij verbouw geldt vaak het rechtens verkregen niveau (Bbl, IPLO).
Heb ik een gebruiksmelding nodig?
Bij kamergewijze verhuur altijd. Bij een logiesfunctie hangt het af van het aantal mensen. Doe de melding minstens vier weken voor ingebruikname.
Wat is flexwonen?
Een verzamelnaam voor tijdelijke woonvormen voor mensen die snel een plek nodig hebben, zoals arbeidsmigranten, starters of spoedzoekers. Vaak in tijdelijke units of omgebouwde gebouwen, met een tijdelijke vergunning.


